Agent├║ry dom├ícej o┼íetrovate─żskej starostlivosti (v skratke ADOS) s├║ zdravotn├şcke zariadenia, ktor├ę za─Źali vznika┼ą v polovici 90. rokov, a v s├║─Źasnosti je ich asi 180 na celom Slovensku. V├Ą─Ź┼íina z nich je v mest├ích, av┼íak a n├íjdu sa aj na vidieku. Zoznam ADOS n├íjdete na www.zzz.sk.

Slu┼żby ADOS s├║ ur─Źen├ę pacientom v┼íetk├Żch vekov├Żch skup├şn, ktor├ş potrebuj├║ odborn├║ o┼íetrovate─żsk├║ alebo rehabilita─Źn├║ starostlivos┼ą a nem├┤┼żu samostatne chodi┼ą na o┼íetrenie ─Źi rehabilit├íciu, nako─żko s├║ ─Źiasto─Źne alebo ├║plne imobiln├ş. Hoci v├Ą─Ź┼íina pacientov, ktor├Żch o┼íetruj├║ ADOS je chronicky chor├Żch, dom├íce o┼íetrovanie sa m├┤┼że poskytova┼ą aj pri n├íhlych ─Źi kr├ítkodob├Żch ochoreniach, pr├şpadne po z├íkrokoch v r├ímci jednod┼łovej chirurgie, ktor├ę vy┼żaduj├║ n├ísledn├║ o┼íetrovate─żsk├║ alebo rehabilita─Źn├║ starostlivos┼ą.

Hlavnou n├ípl┼łou ─Źinnosti ADOS je komplexn├í o┼íetrovate─żsk├í starostlivos┼ą ale niektor├ę ADOS poskytuj├║ aj dom├ícu lie─Źebn├║ rehabilit├íciu alebo fyzioterapiu. T├íto je ur─Źen├í najm├Ą pacientom pri r├┤znych chronick├Żch ochoreniach pohybov├ęho apar├ítu, alebo po ├║razoch, oper├íci├ích a cievnych mozgov├Żch pr├şhod├ích.

Zoznam v├Żkonov

O┼íetrovate─żsk├ę a rehabilita─Źn├ę v├Żkony, ktor├ę sa vykon├ívaj├║ v dom├ícom prostred├ş ur─Źuje Katal├│g zdravotn├Żch v├Żkonov. K z├íkladn├Żm v├Żkonom v r├ímci dom├íceho o┼íetrovania patr├ş: o┼íetrovanie r├ín, prele┼żan├şn, vredov predkolenia, o┼íetrovanie st├│mi├ş, pod├ívanie injekci├ş, pod├ívanie inf├║zi├ş a starostlivos┼ą o centr├ílny ven├│zny kat├ęter alebo ven├│znu linku, starostlivos┼ą o epidur├ílny kat├ęter, starostlivos┼ą o sondu a v├Ż┼żiva pacienta sondou, starostlivos┼ą o ezotrache├ílnu, nasotrache├ílnu a tracheostomick├║ kanylu, cievkovanie (len ┼żeny), starostlivos┼ą o mo─Źov├Ż kat├ęter . Okrem nich sa v r├ímci komplexnej starostlivosti poskytuje aj prevencia vzniku prele┼żan├şn, polohovanie pacienta, meranie krvn├ęho tlaku, pulzu, teploty n├ícvik pod├ívania inzul├şnu, v├Żplach oka, o┼íetrenie ├║stnej dutiny u onkologick├ęho pacienta, celotelov├Ż lie─Źebn├Ż z├íbal, odbery krvi, mo─Źu, v├Żtery hrdla, o─Źistn├í alebo lie─Źebn├í klyzma, odborn├Ż n├ícvik potrebn├Żch v├Żkonov pri starostlivosti o chor├ęho doma. O┼íetrovanie vykon├ívaj├║ sestry denne alebo nieko─żkokr├ít do t├Ż┼żd┼ła po─Źas n├ív┼ítevnej slu┼żby u pacientov.

Dom├ícu rehabilit├íciu vykon├ívaj├║ fyzioterapeuti so ┼ípecializovan├Żm vzdelan├şm. K z├íkladn├Żm v├Żkonom patr├ş individu├ílna lie─Źebn├í telesn├í v├Żchova zameran├í na zv├Ż┼íenie svalovej sily a zlep┼íenie rozsahu pohybov, lie─Źba por├║ch centr├ílneho a perif├ęrneho syst├ęmu, m├Ąkk├ę a mobiliza─Źn├ę techniky na chrbtici, perif├ęrnych k─║boch a svaloch, individu├ílna dychov├í gymnastika, n├ícvik kontinencie a cielen├í odborn├í in┼ítrukt├í┼ż. V od├┤vodnen├Żch pr├şpadoch sa poskytuje aj rehabilit├ícia pri vroden├Żch alebo z├şskan├Żch poruch├ích pohybov├ęho apar├ítu u det├ş s dospel├Żch, kedy sa vykon├ívaj├║ ┼ípeci├ílne rehabilita─Źn├ę met├│dy pod─ża Bobatha, Vojtu a Kab├íta.

Hradenie domácej starostlivosti

Dom├íca o┼íetrovate─żsk├í a rehabilita─Źn├í starostlivos┼ą m├┤┼że by┼ą ─Źiasto─Źne alebo ├║plne hraden├í zo zdravotn├ęho poistenia. V pr├şpade, ┼że pacient m├í z├íujem o hradenie o┼íetrovania zo zdravotn├ęho poistenia, mus├ş n├ívrh potvrdi┼ą v┼íeobecn├Ż lek├ír. Ak m├í z├íujem o hradenie lie─Źebnej rehabilit├ície mus├ş predlo┼żi┼ą odpor├║─Źanie ambulantn├ęho rehabilita─Źn├ęho lek├íra a n├ívrh tie┼ż mus├ş potvrdi┼ą jeho v┼íeobecn├Ż lek├ír. V pr├şpade, ┼że pacient potrebuje viac v├Żkonov ako je hraden├Żch z poistenia, m├┤┼że si t├║to starostlivos┼ą objedna┼ą aj ako samoplatca. O v├Ż┼íke poplatku je informovan├Ż pred za─Źat├şm starostlivosti.

Opatrovate─żsk├í slu┼żba

ADOS m├┤┼żu v r├ímci svojich slu┼żieb poskytova┼ą aj dom├ícu opatrovate─żsk├║ slu┼żbu. Opatrovate─żky poskytuj├║ najm├Ą pomoc pri samoobslu┼żn├Żch v├Żkonoch: pri osobnej hygiene, k├║pan├ş, um├Żvan├ş, obliekan├ş, vykon├ívaj├║ v├Żmenu plienok, polohovanie, pom├íhaj├║ pri zabezpe─Źovan├ş stravy (mal├Ż n├íkup, don├í┼íka stravy, varenie, pr├şprava a pod├ívanie stravy), robia spolo─Źnos┼ą, doh─żad a sprev├ídzaj├║ tie┼ż pacientov na vy┼íetrenia k lek├írovi, na ├║rady, n├íkupy alebo pom├íhaj├║ v dom├ícnosti, pri be┼żnom upratovan├ş, vys├ívan├ş, ┼żehlen├ş.
Dom├íca opatrovate─żsk├í slu┼żba je soci├ílna slu┼żba a preto nie je hraden├í zo zdravotn├ęho poistenia. N├ívrh od lek├íra nie je potrebn├Ż, pacient o ┼łu ┼żiada priamo v agent├║re. Za t├║to slu┼żbu klient plat├ş, alebo m├┤┼że by┼ą hraden├í z jeho ┼żivotn├ęho poistenia alebo u zamestnan├Żch klientov zo soci├ílneho fondu zamestn├ívate─ża.

Objedn├ívanie slu┼żieb

V pr├şpade, ┼że pacient vy┼żaduje dom├ícu o┼íetrovate─żsk├║ alebo rehabilita─Źn├║ starostlivos┼ą je potrebn├ę aby sa obr├ítil na najbli┼ż┼íiu ADOS pod─ża miesta svojho bydliska. Ved├║ca sestra ADOS pod├í podrobn├║ inform├íciu o sp├┤sobe objedn├ívania slu┼żieb. Pacient podpisuje dohodu s ADOS o poskytovan├ş dom├ícej starostlivosti, ktor├í plat├ş 6 a viac mesiacov.

V pr├şpade, ┼że pacient m├í z├íujem o hradenie o┼íetrovania alebo rehabilit├ície zo zdravotn├ęho poistenia, mus├ş p├şsomn├Ż n├ívrh na DOS potvrdi┼ą v┼íeobecn├Ż lek├ír u ktor├ęho je pacient registrovan├Ż. K n├ívrhu sa v├Ą─Ź┼íinou dokladaj├║ k├│pie prep├║┼í┼ąac├şch spr├ív, alebo in├Żch lek├írskych n├ílezov, napr. odpor├║─Źanie rehabilita─Źn├ęho lek├íra, ktor├ę sl├║┼żia rev├şznym lek├írom zdravotnej pois┼ąovne na zhodnotenie stavu pacienta a ur─Źenie v├Ż┼íky ├║hrady zo zdravotn├ęho poistenia. Priklad├í sa tie┼ż k├│pia preukazu poistenca. Pacientovi m├┤┼że slu┼żby, ktor├ę s├║ ─Źiasto─Źne alebo ├║plne hraden├ę zo zdravotn├ęho poistenia poskytova┼ą iba jedna ADOS. Ak si pacient dohodne slu┼żby v tom istom obdob├ş s viacer├Żmi ADOS, zo zdravotn├ęho poistenia bud├║ v├Żkony hraden├ę iba jednej z nich. V├Żkony ostatn├Żch ADOS mus├ş zaplati┼ą pacient.

Dom├íca o┼íetrovate─żsk├í a rehabilita─Źn├í starostlivos┼ą je vhodnou formou zdravotnej starostlivosti najm├Ą u chronicky chor├Żch pacientov, ktor├ş nechc├║ by┼ą hospitalizovan├ş a chc├║ by┼ą lie─Źen├ş vo svojom dom├ícom prostred├ş.

Doc. MUDr. Bo┼żena Bu┼íov├í, CSc., MPH
Riadite─żka ADOS Harris Slovakia, Haanova 26, Bratislava

Literat├║ra: Nariadenie vl├ídy Slovenskej republiky ─Ź. 223 zo 4. m├íja 2005, ktor├Żm sa men├ş nariadenie vl├ídy Slovenskej republiky ─Ź. 776/2004 Z. z., ktor├Żm sa vyd├íva Katal├│g zdravotn├Żch v├Żkonov

Dom├íca o┼íetrovate─żsk├í starostlivos┼ą – kedy ju m├┤┼żete vyu┼żi┼ą?